ملاحظه می کنید که ۳ انتخاب برای تعریف داد های گمشده داریم:

۱-no Missing values :اگر این گزینه فعال باشد داده گمشده کاربر تعریف نشده است.

۲-Discrete Missing values (مقادیر گمشده گسسته): با فعال کردن این گزینه میتوان برای تعریف مقادیر گمشده از یک(یا چند) مقدار گسسته استفاده کرد. مثلا اگر داده ها مربوط به وزن افراد هستند عدد ۰ گزینه مناسبی برای تعریف داده گمشده است.چون اولاْ هیچگاه وزن کسی ۰ نخواهد بود،ثانیاْ هنگام وارد کردن داده های مربوط به وزن کلید ۰ در دسترس و زدن آن بسیار ساده است.توجه کنید می توانستیم هر مقدار(یا مقادیر) دیگری را که مطمئن هستیم در دامنه داده ها نیست،در این قسمت وارد کنیم ولی وارد کردن هیچکدام مثل عدد ۰ راحت نیست.

۳.Range plus one optional discrete missing value(یک بازه به همراه یک مقدار گسسته اختیاری):SPSS این اجازه را به ما میدهد که با استفاده از این گزینه به جای یک یا چند مقدار گسسته از یک بازه برای تعریف مقادیر گمشده استفاده کنیم.مثلا فرض کنید نمرات یک سری دانشجو را وارد SPSS می کنیم.چون این نمرات بیت ۰ تا ۲۰ است میتوان از هر عدد ۳ رقمی برای تعریف داده های گمشده استفاده کرد.مثلاْ:

توجه کنید اعداد بین ۱۰۰ تا ۹۹۹ همگی ۳ رقمی هستند پس کافیست موقع وارد کردن داده ها فقط ۳ کلید از کلیدهای قسمت عددی صفحه کلید را بزنید.این گونه تعریف کردن مقادیر نشان دهنده داده های گمشده، باعث می شود موقع وارد کردن داده ها با مشکل کمتری روبرو شویم. در ضمن علاوه بر بازه تعریف شده میتوان یه عدد دیگر را نیز به این مقادیر اضافه کرد.مثلا اگر مطمئن باشیم که نمره ۰ نداریم میتوان ۰ را نیز به عنوان "نشان دهنده داده گمشده" تعریف کرد.

من در یک دفتر کار آماری انجام می دادم یک بار طرح انجام یک پرسشنامه مطرح شد که در سطح دانشگاه انجام دادیم تعداد پرسشنامه ها حدود ۱۰۰۰ برگ بود خدا را شکر نکته ای را که الان خواهم گفت را رعایت کردیم چه نکته ای ؟ اینکه در یک ستون اعداد از ۱ تا ۱۰۰۰ را به عنوان ID هر پرسشنامه وارد کردیم و روی هر برگ شماره را یادداشت کردیم بعد ها بنا به دلایلی مجبور می شدیم که برخی پرسشنامه ها را حذف کنیم اینجا اگر همان ستون ID نبود با حذف یک ردیف تمام اطلاعات به هم می خورد اینو گفتم که از اول خشت را درست بگذارید و بعد از یک هفته تازه متوجه نشوید که ....  ببخشید اگه که نکته پیش پا افتاده ای گفتم.

   اما موضوع بحث ما این نیست. موضوع بیشتر نحوه برخورد با این داده ها در SPSS است.قبل از آن بهتر است با یک مدل دیگر از داده های گمشده که در هنگام کار با نرم افزارها بوجود می آید آشنا شویم. بسیاری از مواقع پیش می آید که شخص در هنگام وارد کردن داده ها، به هر علتی مقادیر یک یا چند خانه را به اشتباه وارد نمیکند( به این موارد اصطلاحا داده های گمشده سیستم(System Missing) گفته می شود).دقیقا همانند داده های گمشده در جمع آوری داده ها ولی این بار گمشده در هنگام  وارد کردن آنها!

    SPSS در تحلیلهای خود مثل اِعمال در محاسبات، این داده ها را کنار میگزارد. پس به نظر می رسد بهترین راه در مواردی که در جمع آوری داده ها با داده گمشده مواجه میشویم این است که خانه مربوط به آن داده را خالی بگذاریم تا SPSS با آن به عنوان یک داده گمشده برخورد کند.به نظر روش راحت و کم دردسری به نظر میرسد.تنها اشکال این روش این است که حساب کتاب داده های گمشده واقعی ممکن است با داده های گمشده سیستم قاطی شود. شاید بپرسید چگونه؟ فرض کنید داده ها ۳ مقدار گمشده دارند و علاوه بر اینها در هنگام وارد کردن داده ها اشتباها ۲ خانه دیگر هم خالی مانده اند(گمشده سیستم شده اند.)

    حال SPSS در خروجی تعداد ۵ داده گمشده سیستم را گزارش میکند(یعنی SPSS فکر می کند(!!!) که ما در هنگام وارد کردن داده ها اشتباها این ۵ خانه را خالی گذاشته ایم.)با این مشکل چه باید کرد؟

   برای حل این مشکل در SPSS می توان این دو نوع مقدار گمشده را از هم تفکیک کرد به این ترتیب که مقادیر گمشده داده ها در هنگام جمع آوری را به عنوان داده های گمشده  کاربر(User Missing values) برای SPSS تعریف می کنیم.به این ترتیب در گزارش نهایی SPSS تعداد داده های گمشده کاربر و سیستم جداگانه گزارش می شود.

   در ادامه این بحث در قسمت بعد نحوه تعریف داده های گمشده در SPSS و چند نکته در این مورد را خواهیم دید.

فکر می کنم اگر از نکات ریز شروع کنیم بهتر باشه.بهتر است که اگر اطمینان به چیزی ندارید روی آن رمز بگذارید این کار در مورد خروجی spss مقدور است برای این کار صفحه خروجی را باز کنید گزینه File و بعد save with password را انتخاب کنید با این کار می توانید از مشاهده نتایج بدون وارد کردن رمز جلوگیری کنید ( کار از محکم کاری عیب نمی کنه)

اگر جدولی که دارای عرض زیادی است در خروجی دارید می توانید شکل بندی صفحه را تغییر دهید تا در چاپ نتایج ، بازدهی بیشتری داشته باشند نه اینکه جدول را آنقدر کوچک کنید که معلوم نشه که اصلا چی نوشته. برای این کار هم گزینه File را انتخاب و از آن page setup را کلیک کنید در پایین دو دکمه رادیویی مشاهده می کنید landscape را تیک بزنید تا صفحه افقی شود با این کار نگران عریض بودن جداول نباشید در قسمت margins هم می توانید میزان فاصله گذاری از طرفین کاغذ را هنگام چاپ معین نماید که می توانید حاشیه را کم یا زیادتر کنید.

گزینه خیلی جالب دیگر امکان ورود اطلاعات از دیگر برنامه ها مثل Excel و یا Access است برای این کار روی File و گزینه open database و New Query کلیک کنید در پنجره باز شده مشخص کنید که از کدام نرم افزار قصد ورود اطلاعات را دارید در کادر بعدی فایل مورد نظر را با دکمه browse پیدا کنید این جا شما می توانید تمام یا بخشی از آن فایل را وارد spss نمایید برای این کار می توانید روی موارد مورد نظر کلید ماوس را فشار داده و آن را به سمت چپ درگ کنید اگر spss اشکالی در نامگذاری ها مشاهده نکند داده ها به سلامت وارد spss خواهند شد(در صورت بروز اشکال نامگذاری در صفحه جدیدی که باز می شود می توانید نام ها را اصلاح کنید)

S_plus - Minitab -Spss و خیلی نرم افزارهای دیگه.به راستی کدام یک بهترین نرم افزار برای کار ماست جواب این سوال به قسمت انحرافی سوال بر می گردد اینکه کار ما چیست گاهی در کنترل کیفیت Minitab همه حریفها را ضربه فنی می کند در میدان مربوط به توزیع های آماری S_plus حرف اول و آخر را می زند اما در مورد تحلیل موارد مربوط به علوم اجتماعی Spss از همه پیشی می گیرد پس اینکه بگوییم فقط فلان برنامه و بس به نظرم کمی ...

البته این را قبول داریم که برخی نرم افزارها ایراداتی دارند مثلا همین Spss زمان نصب خیلی زیادی نسبت به مینی تب دارد حدودا ۶ برابر اما مینی تب نمی تواند برخی محاسبات را (مثل آلفای کارونباخ) انجام دهد پس ما مجبوریم که همه این نرم افزارها را یاد بگیریم تا اگر نرم افزاری در قسمتی جا ماند بتوانیم از دیگری استفاده کنیم

دوست خوبم انور از من دعوت کرد که در این وبلاگ مقاله بنویسم البته من نمی دانم مقالات من به چه درد این وبلاگ می خورد نمونه اش را که دارید می خوانید اما برای اطاعت فرمان سعی می کنم هر هفته یک مقاله تهیه کنم امیدوارم که روزی برسد که استاد جباری به جای جزوه های Spss  مطالب این وبلاگ را به دانشجویان معرفی کند آن روز دور از دسترس نیست زیرا در این مورد وبلاگ کم داریم و نیز وبلاگ های موجود تقریبا هر دو هفته یکبار به روز می شوند  در ضمن هدف انجام وظیفه است یعنی انتشار آنچه که می دانیم  یادم می یاد روی دفتر نمره معلمها نوشته بودند: زکات علم انتشار آن است 

به نام خدا

*با پيشرفت علوم و گسترش تکنولوژی، اهميت استفاده از روشهای آماری در علوم مختلف بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است و آموختن آمار کاربردی در هر رشته جزء ملزومات گرديده است.

   *يک سری داده های آماری که در اولين وهله ی مطالعه بدست می آيد، به شکلی است که برای يک تعبير و تفسير فوری غير قابل استفاده است، هر چند که داده ها به صورت ساده ای باشند.

   *فرآيند آناليز آماری کمک ميکند تا پژوهشگر بتواند از داده های اوليه، اطلاعات مورد نياز خود را استخراج کند و در صورت لزوم نتايج را تعميم دهد.

   *آمار هنر بيرون كشيدن اطلاعات نهفته از داده های انبوه و سرگيجه آور است.

   *آنچه مهم و مفيد است اطلاعات است، اطلاعات همان داده های خام پردازش شده اند. اگر فکر ميکنيد که از داده ها به تنهائی کاری بر می آيد، سخت در اشتباهيد.

   *اگر حجم داده ها بزرگ باشد، استفاده از روشهای مختلف آناليز آماری بسيار خسته کننده و مشکل خواهد بود، امروزه انواع نرم افزارهای مختلف آماری موجودند که قادرند انواع آناليزهای آماری را انجام دهند.

   * SPSS (مخفف Statistical Package for Social Sciences) يکی از تواناترين و جامع ترين نرم افزارهای آماری است که با توجه به سادگی کار و ساير خصوصيات بارز آن امروزه پرکاربردترين نرم افزار آماری محسوب ميشود.