شايد براي شما مواردي پيش بيايد كه بخواهيد نتايج تحليل خود را به زبان فارسي و با Label هاي فارسي در نرم افزار SPSS ارائه دهيد.بايد خاطر نشان كرد كه SPSS با فارسي نويسي كمي مشكل دارد ولي با كمي ور رفتن مي توانيد نتاج خود را همانطور كه مي خواهيد از اين نرم افزار بگيريد. براي اين كار از منوي View بر روي Fonts كليك كنيد و از منوي كشويي Script گزينه Arabic را انتخاب كنيد و سپس OK كنيد. اين كار سبب مي شود شما به راحتي بتوانيد در Data View و Variable View فارسي تايپ كنيد. به اين ترتيب مي توانيد به متغيرهايتان برچسبهاي فارسي بدهيد ولي توصيه مي شود كه نام متغيرها را فارسي تعريف نكنيد چون SPSS در نام متغيرها Space نمي پذيرد و همين باعث ناخوانايي مي شود.

براي كشيدن نمودارهايي با برچسبهاي فارسي نيز مي توانيد از منوي Edit گزينه Option را برگزينيد و در كادر باز شده برگه Charts را انتخاب كرده و در آنجا در قسمت Current Setting فونت را به Arabic Style تغيير دهيد. اميدوارم كه لذت برده باشيد. منتظر مطالب بعدي باشيد. حتما براي شما مفيد خواهند بود.

ملاحظه می کنید که ۳ انتخاب برای تعریف داد های گمشده داریم:

۱-no Missing values :اگر این گزینه فعال باشد داده گمشده کاربر تعریف نشده است.

۲-Discrete Missing values (مقادیر گمشده گسسته): با فعال کردن این گزینه میتوان برای تعریف مقادیر گمشده از یک(یا چند) مقدار گسسته استفاده کرد. مثلا اگر داده ها مربوط به وزن افراد هستند عدد ۰ گزینه مناسبی برای تعریف داده گمشده است.چون اولاْ هیچگاه وزن کسی ۰ نخواهد بود،ثانیاْ هنگام وارد کردن داده های مربوط به وزن کلید ۰ در دسترس و زدن آن بسیار ساده است.توجه کنید می توانستیم هر مقدار(یا مقادیر) دیگری را که مطمئن هستیم در دامنه داده ها نیست،در این قسمت وارد کنیم ولی وارد کردن هیچکدام مثل عدد ۰ راحت نیست.

۳.Range plus one optional discrete missing value(یک بازه به همراه یک مقدار گسسته اختیاری):SPSS این اجازه را به ما میدهد که با استفاده از این گزینه به جای یک یا چند مقدار گسسته از یک بازه برای تعریف مقادیر گمشده استفاده کنیم.مثلا فرض کنید نمرات یک سری دانشجو را وارد SPSS می کنیم.چون این نمرات بیت ۰ تا ۲۰ است میتوان از هر عدد ۳ رقمی برای تعریف داده های گمشده استفاده کرد.مثلاْ:

توجه کنید اعداد بین ۱۰۰ تا ۹۹۹ همگی ۳ رقمی هستند پس کافیست موقع وارد کردن داده ها فقط ۳ کلید از کلیدهای قسمت عددی صفحه کلید را بزنید.این گونه تعریف کردن مقادیر نشان دهنده داده های گمشده، باعث می شود موقع وارد کردن داده ها با مشکل کمتری روبرو شویم. در ضمن علاوه بر بازه تعریف شده میتوان یه عدد دیگر را نیز به این مقادیر اضافه کرد.مثلا اگر مطمئن باشیم که نمره ۰ نداریم میتوان ۰ را نیز به عنوان "نشان دهنده داده گمشده" تعریف کرد.

   اما موضوع بحث ما این نیست. موضوع بیشتر نحوه برخورد با این داده ها در SPSS است.قبل از آن بهتر است با یک مدل دیگر از داده های گمشده که در هنگام کار با نرم افزارها بوجود می آید آشنا شویم. بسیاری از مواقع پیش می آید که شخص در هنگام وارد کردن داده ها، به هر علتی مقادیر یک یا چند خانه را به اشتباه وارد نمیکند( به این موارد اصطلاحا داده های گمشده سیستم(System Missing) گفته می شود).دقیقا همانند داده های گمشده در جمع آوری داده ها ولی این بار گمشده در هنگام  وارد کردن آنها!

    SPSS در تحلیلهای خود مثل اِعمال در محاسبات، این داده ها را کنار میگزارد. پس به نظر می رسد بهترین راه در مواردی که در جمع آوری داده ها با داده گمشده مواجه میشویم این است که خانه مربوط به آن داده را خالی بگذاریم تا SPSS با آن به عنوان یک داده گمشده برخورد کند.به نظر روش راحت و کم دردسری به نظر میرسد.تنها اشکال این روش این است که حساب کتاب داده های گمشده واقعی ممکن است با داده های گمشده سیستم قاطی شود. شاید بپرسید چگونه؟ فرض کنید داده ها ۳ مقدار گمشده دارند و علاوه بر اینها در هنگام وارد کردن داده ها اشتباها ۲ خانه دیگر هم خالی مانده اند(گمشده سیستم شده اند.)

    حال SPSS در خروجی تعداد ۵ داده گمشده سیستم را گزارش میکند(یعنی SPSS فکر می کند(!!!) که ما در هنگام وارد کردن داده ها اشتباها این ۵ خانه را خالی گذاشته ایم.)با این مشکل چه باید کرد؟

   برای حل این مشکل در SPSS می توان این دو نوع مقدار گمشده را از هم تفکیک کرد به این ترتیب که مقادیر گمشده داده ها در هنگام جمع آوری را به عنوان داده های گمشده  کاربر(User Missing values) برای SPSS تعریف می کنیم.به این ترتیب در گزارش نهایی SPSS تعداد داده های گمشده کاربر و سیستم جداگانه گزارش می شود.

   در ادامه این بحث در قسمت بعد نحوه تعریف داده های گمشده در SPSS و چند نکته در این مورد را خواهیم دید.

فکر می کنم اگر از نکات ریز شروع کنیم بهتر باشه.بهتر است که اگر اطمینان به چیزی ندارید روی آن رمز بگذارید این کار در مورد خروجی spss مقدور است برای این کار صفحه خروجی را باز کنید گزینه File و بعد save with password را انتخاب کنید با این کار می توانید از مشاهده نتایج بدون وارد کردن رمز جلوگیری کنید ( کار از محکم کاری عیب نمی کنه)

اگر جدولی که دارای عرض زیادی است در خروجی دارید می توانید شکل بندی صفحه را تغییر دهید تا در چاپ نتایج ، بازدهی بیشتری داشته باشند نه اینکه جدول را آنقدر کوچک کنید که معلوم نشه که اصلا چی نوشته. برای این کار هم گزینه File را انتخاب و از آن page setup را کلیک کنید در پایین دو دکمه رادیویی مشاهده می کنید landscape را تیک بزنید تا صفحه افقی شود با این کار نگران عریض بودن جداول نباشید در قسمت margins هم می توانید میزان فاصله گذاری از طرفین کاغذ را هنگام چاپ معین نماید که می توانید حاشیه را کم یا زیادتر کنید.

گزینه خیلی جالب دیگر امکان ورود اطلاعات از دیگر برنامه ها مثل Excel و یا Access است برای این کار روی File و گزینه open database و New Query کلیک کنید در پنجره باز شده مشخص کنید که از کدام نرم افزار قصد ورود اطلاعات را دارید در کادر بعدی فایل مورد نظر را با دکمه browse پیدا کنید این جا شما می توانید تمام یا بخشی از آن فایل را وارد spss نمایید برای این کار می توانید روی موارد مورد نظر کلید ماوس را فشار داده و آن را به سمت چپ درگ کنید اگر spss اشکالی در نامگذاری ها مشاهده نکند داده ها به سلامت وارد spss خواهند شد(در صورت بروز اشکال نامگذاری در صفحه جدیدی که باز می شود می توانید نام ها را اصلاح کنید)